Manja slova Veća slova RSS

Pitajte predsjednika

Pitajte predsjednika

>

Autorski tekst premijera Lukšića objavljen u dnevnom listu "Pobjeda": Dovršavanje započetog uslov je za evroatlantske integracije

Autorski tekst premijera Lukšića objavljen u dnevnom listu "Pobjeda": Dovršavanje započetog uslov je za evroatlantske integracije
Datum objave: 03.01.2012 18:45 | Autor: Biro

Ispis Štampaj stranicu


Pitanje jezika, kulture, objedinjavanja naučnih potencijala, izgradnja međureligijskog sklada, odgovornog odnosa prema istoriji, kao i prevazilaženje postojećih i predupređenje novih podjela, naši su prioriteti

Piše Igor Lukšić, predsjednik Vlade

Riješena identitetska pitanja stvaraju prostor za razvoj demokratije, ekonomije, kulture, rađanje novih i trajanje starih veza, predupređuju i eliminišu konflikte, unapređuju toleranciju za različitost, obogaćujući individualnost unutrašnjeg života svih građana.

Država koja nema formiran i jasno artikulisan nacionalni identitet teško definiše svoje nacionalne interese. Takva država ne može biti ozbiljan pregovarač ili partner na bilo kojem nivou saradnje.

Iako istorijski okviri značajno utiču na strukturu društva i često ga sadržinski i strukturno mijenjaju, bez obzira na te promjene indukovane spolja ili stvorene unutar samog društva, njegova identitetska osnova, kao konstanta opstaje.

Iskustvo nam govori da su se upravo ona društva, često i intezivno sučeljena sa značajnim spoljašnjim i unutrašnjim uticajima i promjenama, kroz odgovor izazovima koja su ta događanja nosila, izgrađivala kao društva sa snažnim osjećajem identiteta.

Crnogorski identitet – osnova stabilnosti društva

Crnogorsko društvo je upravo primjer društva koje je svoj integritet i identitet gradilo u najsloženijim istorijskim dešavanjima. Istovremeno, crnogorsko drustvo je bogato jer je širi koncept od crnogorskog identiteta, ali je izgradnja crnogorskog identiteta osovina njegove stabilnosti.

Crnogorski identitet je građen i opstao u vremenima koja su često dovodila u pitanje i fizički opstanak Crnogoraca. Dobijali su Crnogorci bitke koje su mnogi unaprijed smatrali izgubljenim, nad višestruko jačim i brojnijim, svjesni vrijednosti svoga društva i uloga koje nose u budućnost novih generacija. Neko bi očekivao da društvo koje prođe kroz takve procese bude izrazito nacionalno homogenizovano i zatvoreno. Nasuprot tome, crnogorsko društvo je utemeljeno na poštovanju različitosti i naglašavanju zajedničkog, na temeljima modernog, građanskog društva.

Crnogorski identitet nastao je u evropsko-mediteranskom okruženju, na razmeđi puteva i civilizacija ugrađujući kroz kulturu, jezik, religije, univerzalne vrijednosti koje smo dijelili i dijelimo sa svim onima sa kojima smo se susretali na ovom prostoru, koji su ostajali da žive sa nama šireći naš zajednički identitetski okvir.

Dobro smo naučili istorijsku lekciju. Uređena identitetska pitanja jedne zajednice uslov su njenog postojanja i budućnosti. Stoga, i danas rješavanju ovih pitanja, njihovom zaokruženju prilazimo na senzibilan način, mnogo pažljivije od onih koji nažalost pokušavaju da ospore ili dovedu u pitanje obilježja crnogorskog identiteta.

Pitanje jezika, kulture, objedinjavanja naučnih potencijala, izgradnja međureligijskog sklada, odgovornog odnosa prema istoriji, kao i prevazilaženje postojećih i predupređenje novih podjela, naši su prioriteti.

Opredjeljenje da građani Crne Gore žive u državi čije su osnovne vrijednosti sloboda, mir, tolerancija, poštovanje ljudskih prava i sloboda, kao slobodni pripadnici naroda i nacionalnih manjina, za rezultat imamo da je crnogorski jezik službeni, a jezici u službenoj upotrebi srpski, bosanski, albanski i hrvatski jezik. Sa punim senzibilitetom, za bogatstvo jezika kojima govorimo, dogovorom smo uredili i pitanja izučavanja jezika u školama.

Objedinjavanje naučnog potencijala

Svjesni značaja unapređenja dostignutog nivoa naučno-istraživačke djelatnosti u Crnoj Gori, Vlada Crne Gore je utvrdila dva strateška cilja za objedinjavanje najreferentnijeg naučnog potencijala u Crnoj Gori. Prvi u okviru Akademije, a drugi u skladu sa Zakonom o naučno-istraživačkoj djelatnosti kroz uspostavljanje centara uspješnosti.

Stoga je predlog novog normativnog uređenja pitanja vezanih za CANU, realna prepoznata potreba koju je sama stvarnost nametnula, a stvarnost je da će se novim zakonom o Akademiji unaprijediti autonomija ove naučne ustanove i ostvariti objedinjavanje naučnog potencijala kojim raspolaže Crna Gora koji se pored Akademije, nalazi u široj zajednici sa ciljem njenog organizovanja u jedinstvenu naučno-istraživačku ustanovu najvišeg naučnog nivoa u državi, utemeljenu na savremenim osnovama. Na ovaj način stvaramo osnovu za proširenje djelatnosti Akademije u odnosu na postojeću, koja između ostalog obuhvata i najznačajniju i najobimniju djelatnost koja se odnosi na pripremu Enciklopedije Crne Gore i drugih nacionalnih enciklopedija u oblasti nauke i umjetnosti.

Podjela pravoslavnih vjernika treba da bude prevaziđena

Uvažavajući principe odvojenosti vjerskih zajednica od države, njihovu ravnopravnost i slobodu u vršenju vjerskih obreda i vjerskih poslova, ali i interes države, odnosno cjelokupnog društva, da podrži multikonfesionalni i multikulturalni sklad i dâ svoj doprinos prevazilaženju svih podjela ili mogućih izvora podjela, otvorili smo širok dijalog sa predstavnicima vjerskih zajednica. Potpisali smo Temeljni ugovor sa Svetom stolicom i u procesu smo zaključenja ugovora sa vjerskim zajednicama u cilju prepoznavanja pitanja od zajedničkog interesa. Ipak, pitanje podjele pravoslavnih vjernika u Crnoj Gori zaokuplja posebnu pažnju. Doprinos prevazilaženju ove podijeljenosti je zadatak čijem rješavanju svi moramo doprinijeti. Svjesni smo da rješavanje ovog pitanja nije realno u kratkom roku s obzirom na njegovu kompleksnost, ali i činjenicu, da je, po mom mišljenju, za prevazilaženje ove podjele najbolje ostvariti jedinstvo i organizacionu samostalnost pravoslavne vjerske zajednice u Crnoj Gori, uz puni senzibilitet prema crnogorskom državnom, nacionalnom i kulturnom identitetu.

Istorija nas nadahnjuje

Odgovoran odnos prema istoriji je odgovoran odnos prema sopstvenom identitetu. Taj svoj odnos pretočili smo kroz aktivnosti na punoj valorizaciji kulturno-istorijskog nasleđa Crne Gore i odnos prema onima koji su stvarali njenu istoriju. Podsjetiću na Vojislavljeviće, Balšiće, Ivana Crnojevića i dinaste Petroviće. Podizanjem spomenika svojim vladarima, Crna Gora na civilizacijski način daje obilježje njihovim pregnućima. Crnogorska naučna misao, objedinjena na objektivan način nastaviće da rasvjetljava istorijske činjenice čineći ih dostupnim i nama u Crnoj Gori i najširoj međunarodnoj stručnoj javnosti. Uvažavajući posebno mjesto dinastije Petrović Njegoš na istorijskom putu stvaranja Crne Gore i utemeljenju njenog duhovnog, kulturnog i nacionalnog bića, dinastije koja je baštineći luču slobode, u crnogorski identitet utkala viziju izmirenja i okupljanja, razumijevanja i poštovanja različitosti, donijeli smo Zakon koji na savremen način uređuje status njihovih potomaka.

Savremena Crna Gora, nadahnuta lučom slobode, uspjela je voljom svog naroda, odvažno i mudro, u rasvit još jednog majskog dana, 2006. godine, ispraviti istorijsku nepravdu, obnoviti državnost i zauzeti svoje mjesto tamo gdje joj je oduvijek i bilo – u društvu država i naroda. Obogatila je Crna Gora DNK evropskog identiteta.

Evroatlantske integracije najbolje čuvaju Crnu Goru

Sa istom onom odlučnošću sa kojom su se naši preci borili za opstanak Crne Gore uhvatili smo se u koštac sa evropskim i evroatlantskim integracionim procesima dostižući u kratkom roku viši standard kvaliteta života naših građana. Integracioni proces je istovremeno i najbolji da se očuva državni okvir Crne Gore. Kao potvrda i uvažavanje rezultata koje smo ostvarili, Evropski savjet je 9. decembra 2011. godine pozvao Evropsku komisiju da bez odlaganja predstavi predlog pregovaračkog okvira za Crnu Goru i da inicira proces analize pravnih tekovina sa našom državom u poglavljima 23 i 24 prije otvaranja pregovora u junu 2012. godine.

Vlada Crna Gore izabrala je 29. decembra 2011. godine amabasadora pri Evropskoj uniji (EU) u Briselu, Aleksandra Pejovića za glavnog pregovorača sa EU. Glavni pregovarač, pokrenuće proces formiranja pregovaračke grupe koja će biti dopunjavanja u narednim mjesecima, čemu treba da prethode široke konsultacije sa svim segmentima našeg društva. Ovo je nužno da bismo nastavili sa politikom izgrađivanja konsenzusa o integracionim pitanjima. Eksperte ćemo birati promišljeno, snažićemo svoje pregovaračke kapacitete, pripremajući pregovaračku platformu kako bismo u junu 2012. godine u punom kapacitetu odgovorili obavezama.